عبید باز می گردد

رمان از سه کتاب تشکیل شده و هر کتاب فصولی دارد. کتاب اول که با احضار عبیدِ سرگردان آغاز شده با حضور عبید در زندان و بعد در میان مردم و گه‌گاه دخالتی در امور به اداره‌کنندگان شهر، ادامه می یباد و عشقی و معشوقی پیدا می شود و سرانجام این کتاب با آوارگی عبیدِ عاشق پایان می‌یابد. در کتاب دوم، سر و کلّه آقای جیم یا «جیم‌جان» پیدا می‌شود. و در این بخش، این دو همشهری (عبید و جیم‌جان) در عین منفک بودن از یکدیگر مدام جای هم را می‌گیرند و انگار در هم حل می‌شوند و دوباره از هم جدا می‌شوند. کتاب دوم با جلسه محاکمه یا مصاحبه عجیب‌و‌غریبی که فضای عجیب و غیرواقعی‌اش ما را یاد دادگاه «جوزف. ک» می‌اندازد، به پایان می‌رسد. دادگاهی که در آن، عبید پرده‌‌ها را کنار می‌زند و نقاب از چهره‌های فریبکار می‌اندازد.

زمانی نقاشی از مریدان جامی، تصویری از جوانی خسرو –البته بدون شیرین – را که به سفارش مولانا ساخته بود به اشتباه در صدر دیوان خطی من جای داد، به تلافی آن‌همه تصویر زشت و بی‌ترکیب این بار در هیئتی موزون و دلفریب، داد از کهتر و مهتر ستاندم. در خاندان های محترم که کتابم دست به دست می‌رفت، نرینه و مادینه‌ای سالم به جای ننهاده بودم که از سوی حاسدان آن شایعه‌ی نامبارک در پایتخت صفوی پیچید که شاعری با چنین صباحت منظر در زادگاهش قزوین؛ چگونه دعوی نیکنامی داشته است!؟