حسن صباح ، قیام اسماعیلیه

حسن صباح (۴۶۴ قمري - ۲۶ ربيع‌الثاني ۵۱۸۸ قمري) از ايرانياني بود كه در دوره سلجوقي قيام كردند. مذهب وي و پيروانش شيعه اسماعيليه نزاريه بود كه شاخه‌اي از پيروان امامان است با اين تفاوت كه اينان به هفت امام اعتقاد داشتند و امامت را بعد از جعفر صادق حق فرزند وي اسماعيل دانسته و او را موعود (آخر الزمان) و امام آخر مي‌دانستند. مركز قدرت اينان در مصر بود كه خلفاي فاطمي مصر اين مذهب را در اين كشور رسمي اعلام كرده بودند. حسن بن علي بن محمد بن جعفر بن حسين بن محمد صباح حِمَيري (=حسن صباح كه در تاريخ معروف به سيدنا نيز هست) همان طور كه خود مي‌گويد مذهب شيعه اثني عشري داشت و اهل ري بود (نسبت آن‌ها در تاريخنامه‌ها به اعقاب شاهان قديم حميري عربستان جنوبي رسيده‌است). پدرش او را به مدرسه امام موفق (نيشابور) برد تا نزد او تحصيل كند. در بعضي منابع از حسن صباح، عمر خيام و خواجه نظام‌الملك به عنوان سه يار دبستاني ياد شده‌است. شيوه حسن صباح در از بين بردن مخالفان كشتن مستقيم افراد به همراه جانفشاني قاتل بود. مكتب صباح كه به الموتيان نيز شناخته مي‌شد، به نام حشيشي‌ها (حشاشين) معروف بود كه ريشه Assassin در زبان انگليسي نيز از همين مكتب است. آنها اولين افرادي بودند كه هدف را برتر از وسيله مي‌دانستندو به خود اجازه مي‌دادند با تظاهر و تزوير، به سازمان دشمن نفوذ كنند...