خود مشت مالی

خود مشت و مالی یکی از کارهای متفاوت استاد باستانی پاریزی است که موضوع آن «روش تحقیق تاریخ» است . در بخشی از این کتاب، استاد در حین نقد آثار خود (به همین خاطر کتاب خود مشت و مالی یعنی خود انتقادی نام گرفته است) نکاتی راجع به روش تحقیق تاریخ یادآور می شود و به ما می آموزاند. او بدون هیچ روپوشی بیان می کند که در کتب و مقالات خود کجاها اشتباه کرده است. به همین سادگی.

اگر آدم گفته ها و نوشته های دیگران را پشت سر هم آورد  و کتابی چاپ زد، نشخوار تاریخی کرده است. اما اگر بر اساس گفته ها و نظریات دیگران، یک نظر و یک موضوع تازه را عنوان کرد، یعنی ساخت و تحویل داد، آن وقت تحقیق تاریخی کرده است.(خود مشت و مالی، ص 71)

یک نویسنده و محقق هرگز پیش از آن که سال ها مواد و مصالح اصلی خود را جمع آوری کرده باشد، نمی تواند یک ساختمان را بالا ببرد. این است که اگر یک وقت دیدید ناگهان و بدون مقدمه، کسی یک بنای تازه ساز بالا برد، بدانید که یا به قول معروف به گنج دست یافته، یا مصالح آن را از جای دیگر دزدیده . یا مثل ساختمان های مفت آباد و زور آباد، آن بنا را بر روی زمین مردم و با مصالح مردم و شبانه در پرتو چراغ زنبوری، بدون اطلاع شهرداری، ساخته است. (ص 72)