خون حرف نمی زند

کتاب «خون حرف نمی‌زند» عنوان رمان ناظم حکمت است که به روایت جامعه ترکیه پرداخته و از نظام سرمایه‌داری انتقاد کرده است. کتاب سرگذشت دو نسل از اهالی استانبول و روایت تسلط سرمایه‌داری بر ترکیه، تبدیل شدن صنعتگران خرده‌پا به کارگران مزدور، دلالان خرده‌پا به واسطه‌های بازار و اشراف به سرمایه‌داری وابسته است، روایت دوستی‌ها و برادری‌ها، دشمنی‌ها و خیانت‌هاست.

این رمان 400 صفحه ای اولین بار در دهه‌ 30 میلادی به صورت پاورقی در یکی از مجله‌های شهر استانبول منتشر شد و در دهه‌ 50 میلادی، در یک مجلد به چاپ رسید. در «خون حرف نمی‌زند» نگرش مبتنی بر دیالکتیک تاریخی ناظم حکمت نسبت به فرد، جامعه، حوادث و پدیده‌ها در قالب روایت نمودار شده است. این رمان نوعی آینه‌ تمام‌نما از وضعیت سیاسی، اقتصادی و اجتماعی استانبول از اوایل قرن بیستم تا اواسط دهه 1930 است و به‌ویژه اخلاقیات آن دوره را در پس‌زمینه‌ اجتماعی به تصویر می‌کشد.

ناظم حکمت علاوه بر منظومه‌ها و قطعات شعری، در زمینه‌ نثر نیز آثاری آفریده است. از جمله سه رمان و پنج نمایشنامه که همگی از آثار موفق ناظم حکمت به شمار می‌روند. رمان «خون حرف نمی‌زند» مهم‌ترین رمان ناظم حکمت و محصول دوران پختگی او چه به لحاظ تکنیک و چه به لحاظ اندیشه است. ظرافت توجهی که نویسنده به اتفاقات پیرامون خویش دارد بسیار قابل توجه است، مسائلی که تا به امروز گریبان‌گیر حال و روز کشور ترکیه بوده و این روزها شاهد صدای اعتراض مردم این کشور هستیم، به این ترتیب می‌توان جهات اساسی تفکر ناظم حکمت را در این رمان جذاب یافت.

«ناظم حکمت» را به جرأت می‌توان پدر شعر نو ترکیه دانست. محتوای انسانی و آزادی‌خواهانه‌ اشعارش و سبک و زبانی را که برای سرودن برگزیده بود، شعر او را به فراسوی مرزهای ترکیه  کشاند و محبوبیت او را دوچندان کرد. آنچه که شخصیت او را در نزد دیگر مردم جهان برجسته می‌ساخت، باور وی به اصل آزادی، حرمت و ارزش انسانی بود که او آن را به عنوان یک اصل خدشه‌ناپذیر در زندگی، حق هر فرد و امری ضروری برای زیستن می‌دانست. وی در زمینه محتوای اشعارش می گوید:«در شعر از عشق، صلح، انقلاب، زندگی، مرگ، شادی، اندوه، امید و ناامیدی سخن می‌گویم. می‌خواهم هرآنچه که ویژه‌ انسان است، ویژه‌ی شعر من نیز باشد». آثاری که در طول سالیان مبارزه و تبعید از ناظم حکمت باقی مانده، بیش از 14 مجموعه و 11 نمایشنامه‌ است که به  زبانهای بسیاری ترجمه شده‌است.