اس زد

به همراه داستان سارازین اثر بالزاک

این کتاب دیدگاه‌های رولان بارت درباره نقد ادبی است که در آن به بررسی تفصیلی داستان «سارازین» نوشته اونوره دوبالزاک می‌پردازد و آن را از پنج منظر نقد و بررسی  می‌کند.

 

به گفته مترجم این کتاب، شاید اصلی‌ترین هدف بارت در این کتاب، آشکارسازی تمایز میان متن خواندنی و متن نوشتاری است. متن خواندنی یعنی همسان شدن با انتظارات خواننده، یعنی به وجودآوردن خواننده‌ای منفعل، حال آنکه متن نوشتاری، انگاره‌های خواننده را با فاصله گرفتن از سنت‌های نهادینه به چالش می‌کشاند. بنابراین کانون توجه متن نوشتاری گشودن درهای متن به تأویل‌های متعدد از آن است، مفهومی که بعدها بارت در لذت نوشتن آن را کامل‌تر می‌کند.

 

بر اساس سخنان منتقدان «اس/ زد» تمایزی بیشتر را میان متن وابسته به خواننده و متن وابسته به نویسنده ایجاد می‌کند. متن وابسته به خواننده به‌وسیله‌ همسان شدن با انتظارات او و بنابراین به‌وجود آوردن خواننده‌ای منفعل، بر شخص (خواننده) متمرکز می‌شود. متن وابسته به نویسنده نوعی از متن است که در آن نویسنده به هوش خواننده احترام می‌گذارد و انگاره‌های خواننده را به‌وسیله‌ فاصله گرفتن از سنت‌های نهادی شده به چالش می‌کشاند.

 

بنابراین متن وابسته به نویسنده، خواننده را به‌منظور خلق معنای تازه برمی‌تاباند. کانون توجه متن وابسته به نویسنده، گشودن متن به‌منظور تفسیرهای متعدد از آن است. در کتاب «اس/ زد» بارت بحث خود را به‌وسیله‌ پرداختن به تحلیلی انتقادی از رمان سارازین(Sarrasine)  بالزاک بیشتر بسط می‌دهد، بدین منظور که ثابت کند رئالیسم، بر جهان واقعی تاثیر نمی‌گذارد، بلکه در حقیقت، رئالیسم کدهای ارتباط را در جهت ایجاد توهم واقعیت به‌کار می‌گیرد.