رساله ای کوچک در باب فضیلت های بزرگ

 

آیا تا به حال شده که به جای اندیشیدن درباره بدی‌ها و شرارت‌ها و گناهان، بر روی فضایل و نیکی‌ها متمرکز شویم؟ تمرکز صرف بر زشتی‌ها، معمولاً محصول افراد افسرده و ناامید است. کمی اطرافمان را به دقت بکاویم. در زندگی روزمره تا چه حد در محیط زندگی، در رسانه‌ها، در تعاملات فردی و جمعی؛ چقدر از رذائل و دنائت‌های حیوانی در تن و اندام انسانی، سخن گفته می‌شود؟ نق‌زدن‌های مفرط و خود را در معرض اینگونه بادهای آلوده قرار دادن، به تدریج افراد را معتاد کرده تا همیشه و در همه جا از کثیفی و نادرستی و تلخی‌ها بگویند و به آن بیاندیشند در غیر این‌صورت احساس کاستی و نارسایی به سراغ‌شان خواهد آمد.

 

اما وقتی از اعمال نیک و فضیلت‌ها سخن گفته می‌شود و تلاش می‌گردد تا اعمال‌مان نیز در آن مسیر منظم شود، وجه تمایز ما با حیوان و غیر انسان نمایان می‌گردد. از همه مهمتر آنکه «فضیلت» قدرت انسانی است نه «شرارت».

 

در طول تاریخ بشر و در تلقی نادرست عامه مردم، خشم، نفرت، عصبیت، تعصبات کور، بدخلقی، سخت‌دلی، درنده‌خویی و ... به انسان قدرت و هیبت خاصی می‌داد و می‌دهد. اما چون به قول ارسطو، فضیلت امری اکتسابی است؛ پس زحمت می‌طلبد و همیت. برای بد بودن و زشت‌کرداری کافی است از حیوانات و غرایز خویش تبعیت کنیم، اما برای فاضل شدن و فضیلت‌محوری زحمت کسب و تثبیت آن در روح و روان لازم است.