هرمنوتیک و نمادپردازی در غزلیات شمس

«گفتند يافت مي نشود جسته‌ايم ما/ گفت آنکه يافت مي‌نشود آنم آرزوست»
ديوان شمس تبريزي يا ديوان کبير، ديوان مولانا جلال‌الدين محمد بلخي شامل غزل‌ها، رباعي‌ها و ترجيع‌هاي اوست. ديوان شمس تبريزي در عرف خاندان مولانا و سلسله‌ي مولويه در روزگاران پس از مولانا با عنوان ديوان کبير شناخته مي‌شده‌است. گويا آنچه در تداول مولويان جريان داشته‌ است همان ديوان يا غزليات بوده‌ است و بعدها عنوان ديوان کبير را بر آن اطلاق کرده‌اند. همچنين عنوان ديوان شمس تبريزي يا کليات شمس تبريزي نيز از عنوان‌هايي است که در دوره‌هاي بعد بدان داده شده‌است، به اعتبار اين که بخش اعظم اين غزل‌ها را مولانا خطاب به شمس‌الدين تبريزي سروده‌ است. غزليات شمس به واسطه اتصالش به درياي حقيقت، آن بي کرانه اي است که لازمه راه بردن به هر گوشه اي از آن، خطر کردن شنا در اقيانوس را مي‌طلبد. آنچه انگيزه اين نوشتار شد، راه بردن به روشي است که مولانا با استفاده از آن، نشانه‌هاي زبان را از شام کثرت به تبريز وحدت مي‌برد و از طريق نمادپردازي، آن‌ها را به موطن آغازينشان باز مي‌گرداند. در اين مسير پيوند انداموار تعدادي از مهم‌ترين نمادها در شعر او آشکار مي‌شود.