سام نامه

شابک: 9789643460211 منظومۀ سام نامه حماسه‌ای عاشقانه است که بر محور عشق سام، جهان پهلوان ایرانی، به پریدخت، دختر فغفور چین، شکل گرفته است. سام‌نامه با آنکه به لحاظ ویژگی‌های ادبی، سبکی و زبانی شایان توجه است تاکنون مورد بی‌مهری قرار گرفته است که دلیل اصلی آن شاید ویژگی‌ خاصّ این اثر باشد که آن را از سایر آثار حماسی جدا می‌کند. چرا که این منظومه، برخلاف منظومه‌هایی چون گرشاسب‌نامه،‌ بهمن نامه، کوش نامه و غیره دارای متنی یکدست نیست؛ بلکه هم به لحاظ ارزش ادبی و هنری دارای غثّ و سمین است و هم به لحاظ سبکی و زبانی ناهمگونی و ناهمواری‌های بسیاری در آن دیده می‌شود. این اثر به خاطر آمیختگی با همای و همایون تاکنون به اشتباه به خواجوی کرمانی نسبت داده شده بود؛ اما مصحّح در مقدّمه ثابت کرده است که سام نامه از او نیست و احتمالاً توسّط چند نفر در فاصله زمانی قرن هشتم تا یازدهم سروده شده و سراینده یا سرایندگان این اثر خواسته‌اند با آوردن شرح دلاوری‌ها، پهلوانی‌ها و دلدادگی‌های سام به زعم خود خلأ موجود در شاهنامه پیرامون این شخصیت را پر کنند. هرچند این اثر به لحاظ ویژگی‌های سبکی، زبانی و ادبی متن یکدست و همگونی ندارد، اما بخش‌هایی از آن گنجینة با ارزشی از اطّلاعات اساطیری، واژه‌های کهن و صنایع ادبی است.