جریان ها و سازمانهای مذهبی و سیاسی ایران

کتاب «جریان‌ها و سازمان‌های مذهبی - سیاسی در ایران (1320 -1357)» تالیف رسول جعفریان به دلیل پرداختن به سابقه مبارزاتی بسیاری از فعالان انقلابی با حاشیه نگاری‌های ارزشمندی از جمله حاشیه‌نگاری رهبر انقلاب مواجه شده است. این کتاب در پی پاسخ به این پرسش است که رمز رهبری روحانیان در بهمن 57 چه بوده است؟

کتاب  به چگونگی شکل‌گیری جریان‌های سیاسی- مذهبی در دوره پهلوی دوم می‌پردازد. جعفریان در این کتاب به ورود روحانیان به کانون‌های مبارزه و نقش آنان با تکیه بر مذهب در عرصه فرهنگ و سپس سیاست تاکید دارد.

کتاب در 8 فصل تالیف شده است. فصل نخست «بازگشت دین به عرصه جامعه و سیاست» شامل بخش‌های فعال شدن جریان مذهبی در دهه 1320 و 1330، آغاز فعالیت‌های مذهبی- سیاسی مراجع تقلید، مبارزه با روحانیت و واکنش علما، برآمدن انجمن‌ها و تشکل‌های مذهبی - سیاسی، چند چهره فعال مذهبی - سیاسی، مطبوعات دینی دهه 20 و 30، روند تثبیت دروس دینی در مدارس دولتی، مبارزه با بهایی‌گری، پدیده شگفت فداییان اسلام (1324- 1334) است.

جعفریان در بخشی از این فصل به سراغ چند چهره فعال مذهبی - سیاسی و شخصیت‌های چون شیخ محمد خالصی زاده، مهدی بازرگان، سیدغلامرضا سعیدی و سیدهبه الدین شهرستانی می‌رود و به تشریح نقش و حضور آنان در شکل دادن به مبارزه های مذهبی- سیاسی در دانشگاه، مساجد و بازار می‌پردازد.