یکسال در میان ایرانیان

اينکه يکي از جالب ترين و آموزنده ترين سفرنامه هاي دنيا، ساليان سال تجديد چاپ نشود و ناياب بماند، باور کردني نيست، اما سرنوشت کتاب يک سال در ميان ايرانيان ادوارد براون اين چنين بوده است. اين کتاب که نخستين بار در سال ???? منتشر شد، به هر دليل، نتوانست نظرها را آنچنان که سزاوارش بود به خود جلب کند. ولي ما اميدواريم چاپ جديد کتاب که به منزله ي جاني تازه در اي کالبد آن است، سرانجام بتواند مقام شايسته ي خود را در ميان سفرنامه هاي کلاسيک جهان بيابد، گرچه محتواي اين کتاب بسيار غني تر از خاطرات معمولي يک سفر است و از محدوده ي سفرنامه هاي عادي بسيار فراتر مي رود. اين کتاب علاوه بر معرفي دقيق و ارائه ي تصويري زنده از سرزمين و مردم ايران، در واقع راهنماي مطمئن و مرجع موثق ادبيات و تفکر جديد ايران است و به همين دليل شايسته است که در کتابخانه ي اهل تحقيق، در کنار ديگر اثر ماندگار مولف يعني تاريخ ادبيات ايران، جاي گيرد. وظيفه ي دشوار اما دلپذير نوشتن زندگي نامه ي مختصري براي مقدمه ي چاپ جديد، بنا بر آشنايي چهل ساله ام با مولف، به من محول شده است. زندگي ادوارد گرانويل براون، گذشته از اقامت يک ساله اش در ايران، از ماجرا و هياهو به دور بوده است و درباره ي رويدادها و حوادث اين يک سال نيز، زندگي نامه نويس نمي تواند بر آنچه که مولف به آن روشني در کتاب بيان کرده است، چيزي اضافه کند. بنابراين هدف من فقط ارائه ي تصويري خواهد بود که نشان دهنده ي منش، شخصيت، جاذبه. استعدادها و اهداف و مقاصد او است.