خاطرات وکیل التولیه

نواب وکیل یزدی (سید محمد رضوی) که دارای لقب وکیل التولیه از آستان قدس بود، (زاده شده 1279 ق و درگذشته 1357 ق) در روزگار خود از سرشناسان یزد بود که در دوره سوم مجلس شورای ملی از آن شهر به وکالت رسید و در قضیه پیش آمد معروف به مهاجرت یکی از همراهان در آن مبارزه سیاسی و ملی بر ضد تسلط طلبیهای روسها بود و در منابع مربوط به آن جریان، ذکر او مضبوط است. پس از آن، دست از سیاست شست و در سال 1337 قمری به موطن دلپذیر خود بازآمد و به کار خاندانی کشاورزی پرداخت.

 

او چون اهل قلم بود یادگاری ادبی از خود بر جای گذاشت که همین کتاب دراز دامن خاطرات اوست که به طرزی نوآیین در این دفتر کلان به چاپ می رسد و مأخذی است باارزش که جنبه تاریخی، سیاسی، اجتماعی، مدنی و بومی دارد.

 

خوشبختانه آقای علی اکبر تشکری بافقی این کار گران سنگ را به خوبی به پایان آورد و همه یزدیان فرهنگ دوست و پژوهشگرانی را که به مباحث تاریخ اجتماعی و مدنی ایران و به طور اخص به شهر یزد دلبسته اند از رفتن به کتابخانه و خواندن نسخه خطی متن بی نیاز کرد و مأخذی دیگر بر تواریخ مربوط به خاک یزد افزود. شاید بتوان گفت که پس از جامع جعفری (تاریخ خوانین یزد) کتابی دیگر جز این نداریم که تا حدودی سلسله حوادث تاریخی مربوط به یزد را در بر داشته باشد و تردید نیست که خاطرات وکیل از مآخذ با بن و ریشه برای شناخت خاک یزد است.